Home FUNDACJA PROJEKTY Z ŻYCIA FUNDACJI PUBLICYSTYKA NOWOŚCI WSPARCIE KONTAKT
PROJEKTY - Ukraińcy
cień
Wersja: PL UA EN
Losy Niezapomniane wysiedlonych w ramach AKCJI „WISŁA”

Świadectwa przesiedleńców - szczegóły...
cień
Ankieta (0135)
Krat Paweł
ur. 19.11.1929
Wieś Połoski, gmina Piszczac, powiat Biała Podlaska, województwo lubelskie.
 
do góry ↑
[ankieta w j.polskim] [ankieta українська] [ankieta english]
[fotografie do ankiety] [wspomnienia] [pliki do ankiety] [video do ankiety]
Ankieta w j.polskim
A. METRYKA ANKIETY
B. NAJBLIŻSZA RODZINA I STRONY RODZINNE
C. PRZESIEDLENIE
D. NOWE MIEJSCE
E. KONTAKTY Z UPA
F. INNE ZAGADNIENIA
G. UWAGI
 
A. METRYKA ANKIETY
1. Data wywiadu: 09.01.2011 2. Numer kolejny: 0135
3. Dane osobowe uczestnika /uczestników wywiadu: Krat Paweł
Dąbrowica Mała, powiat Biała Podlaska,
województwo lubelskie,
Polska-Польща
4. Data urodzenia: 19.11.1929 5. Miejsce urodzenia: Wieś Połoski, gmina Piszczac, powiat Biała Podlaska, województwo lubelskie.
B. NAJBLIŻSZA RODZINA I STRONY RODZINNE
1.1. Miejsce zamieszkania przed przesiedleniem: Wieś Połoski, gmina Piszczac, powiat Biała Podlaska, województwo lubelskie
1.2. Miejsce zamieszkania - OPIS
(przed przesiedleniem):
----------
2. Wiek w trakcie przesiedlenia: 18 3. Wyznanie: Prawosławne.
4. Stan najbliższej rodziny przed przesiedleniem: Tata, mama i ja, syn.
5. Ile osób zostało na miejscu: 0 6. Ile osób przesiedlono: 3
7. Ile osób zaginęło: 0
8. Ile osób innej narodowości /pochodzenia mieszkało we wsi: Katolicy - 20 rodzin i jedna rodzina żydowska. 9. Jak ogólnie wyglądały kontakty z nimi? Bardzo dobrze, przeważnie były to rodziny mieszane.
10. Jak wyglądał pozostawiony majątek Pana/Pani rodziny: Jak na tamte czasy dobrze zagospodarowane, w dobrym stanie.
C. PRZESIEDLENIE
1. Kiedy Panią/Pana wywieziono? 21.07.1947 poniedziałek 2. Kiedy Panią/Pana przywieziono? 27.07.1947 niedziela, powiat Łobez
3.1. Trasa przejazdu: Załadunek w Chotyłowie - Biała Podlaska – Warszawa – Nasielsk – Płońsk – Sierpc – Toruń – Bydgoszcz – Szczecinek - Łobez
3.2. Trasa przejazdu (ewentualny opis rozszerzony): ----------
4. Czy wiedział Pan/Pani dokąd jedzie? Nie wiedzieliśmy.
5. Czy ktoś z Państwa rodziny wrócił w rodzinne strony? Tak, ja z mamą, ale nie do swojego gospodarstwa.
6.1. Przywiezione przedmioty - RELIGIJNE: Święte obrazy, z którymi nas wywieźli, z tymi i przyjechaliśmy.
6.2. Przywiezione przedmioty - CODZIENNEGO UŻYTKU: Przede wszystkim kuchenne.
6.3. Przywiezione przedmioty - OSOBISTE: Odzież i pościel.
6.4. Przywiezione przedmioty - DOKUMENTY: Dotyczące przesiedlenia i pozwolenia na przyjazd.
6.5. Przywiezione przedmioty - INNE: --------------
7. Które z nich zachowały się do dziś?: Wszystkie dokumenty przechowuję w domu.
8. Czy mógłby Pan/Pani przekazać je lub część z nich na rzecz muzeum?: Nie wiem o jakie dokumenty Państwo pytają.
9. Czy ukrył Pan/Pani jakieś przedmioty w miejscu skąd Panią/Pana wywieźli?: ---------------
D. NOWE MIEJSCE
1. Dokąd Państwa przesiedlono?: Województwo szczecińskie, powiat Łobez, gmina Winniki, wieś Sarnikierz.
2. Co Państwu przydzielono?: Budynki gospodarcze na dwie rodziny, ziemi było pod dostatkiem.
3. Co Państwo zastaliście w nowym miejscu?: Podwórze zarośnięte pokrzywą, wysoką jak człowiek, dziurawe dachy, nie było okien, pozostały po nich tylko dziury w ścianach, w oborze brakowało szczytowej ściany. W domu nie było drzwi, piece były rozwalone, podłogi pozrywane - wszystko wymagało remontu. Każdy remontował na ile był w stanie, musiał radzić sobie sam. Nikt nam nie pomagał.
4. Czy na miejscu przesiedlenia odczuwali Państwo represje?: Codziennie kontrolowało nas MO, strofowali nas jak uczniaków, robili notatki. Ale nikt się nie interesował, czy może coś jest nam potrzebne do remontu, czy do życia. Jedynie prowokatorzy w pustych budynkach wypisywali: „Sraj Bandero sraj, jak się dobrze wysrasz, to swój kraj odzyskasz”.
5. Kiedy i gdzie zaczęliście Państwo uczęszczać do cerkwi?: W 1954 roku do prawosławnej cerkwi w Łobezie, 6 kilometrów do pociągu.
6. Jakie są losy Państwa dzieci i rodzeństwa?: Różnie bywało. Pracują, mają własne domy, dostają wolne w pracy na prawosławne święta, żyją normalnie.
7. Czy Pana/Pani dzieci znają język ukraiński?: brak danych
7.1. Jeżeli TAK - to gdzie się nauczyły?: Rozumieć rozumieją, ale rozmawiać nie rozmawiają. W domu ja i żona rozmawiamy po ukraińsku.
7.2. Jeżeli NIE - to dlaczego?: Dookoła język polski, w szkole, na ulicy, w pracy…
8. Czy Pana/Pani wnuki znają język ukraiński?: brak danych
8.1. Jeżeli TAK - to gdzie się nauczyły?: Rozumieć rozumieją, bo kiedy przyjeżdżają do dziadka, to ja mówię po ukraińsku, ale tylko tutaj ten język słyszą.
8.2. Jeżeli NIE - to dlaczego?: Dookoła język polski, w szkole, na ulicy, w pracy…
9. Czy posiadacie Państwo zdjęcia nowego miejsca?: Nie.
E. KONTAKTY Z UPA
1.1. Czy we wsi były kryjówki UPA?: Nie.
1.2. Czy we wsi były kryjówki UPA (opis rozszerzony):? ----------
2. Jaki jest Pani/Pana stosunek do UPA?: Pozytywny.
3.1 Miałem kontakt z UPA: Nie.
3.2 Byłem członkiem UPA: Nie.
3.3 Pomagałem/wspierałem UPA (dobrowolnie): Nie.
3.4 Ktoś z mojej rodziny był członkiem UPA: Nie.
4. Czy był Pan/Pani w posiadaniu broni przed przesiedleniem?: Nie.
5. Czy był Pan/Pani więziony?: Nie.
F. INNE ZAGADNIENIA
1. Zwyczaje z rodzinnych stron i życie kulturalne: Gdzie nie bywałem, spotykałem ludzi czy z Roztocza, Podola, Polesia czy z Podlasia, śpiewaliśmy te same pieśni, obecne były te same zwyczaje. Rozmawialiśmy ukraińsku. Ale na komisji wojskowej to nikt nie znał innego języka oprócz polskiego. To pokazuje, jak bardzo ludzie bali się Ukraińców.
2. Czy odwiedzali Państwo rodzinne strony?: Tak. Chciałem koniecznie powrócić w rodzinne strony, bo tam także kogoś wygnali, jak i mnie. Nie chcę cudzego, zadbałem o swoje i dzieci moje są na swoim.
3. Dlaczego nie wyjechali na Ukrainę?: Ojciec wracał z carskiej armii. Podczas rewolucji widział, co tam się działo. Matka była w „bieżeństwie”* w Rosji, widziała co tam się robiło podczas rewolucji. Nie było czego tam czego szukać.
4. Co w życiu było najważniejsze?: Zdrowie, własny kąt i spokój.
5. Dlaczego Was przesiedlili?: Można różnie to uzasadnić. Polska zobowiązała się zagospodarować Ziemie Odzyskane - trzeba ludzi. Polska dla Polaków jednа narodowa, już przed wojną walczyli z Prawosławiem. Przed wojną prawosławny, to był wyzywany od komunistów. Za komuny był nacjonalistą, Banderowcem. Niepożądany. Po tyloletniej wojnie i wojennych zniszczeniach zamiast brać się za odbudowę tych zniszczeń, niszczyli dalej. Ludzi zniechęcili do pracy i te ludzie jeszcze na coś czekają?
G. UWAGI
1. Dodatkowe informacje: * Wikipedia: Bieżeństwo (ros. Беженство - uchodźstwo) – masowa ucieczka ludności, głównie wyznania prawosławnego, z zachodnich guberni Imperium Rosyjskiego w głąb Rosji, po przerwaniu linii frontu przez wojska niemieckie w okresie od 3 maja do września 1915 roku. Wskutek niepowodzeń wojennych armii rosyjskiej i szybko postępującej ofensywy wojsk niemieckich władze carskie rozpętały szeroko zakrojoną akcję propagandową, wzywającą ludność cywilną do natychmiastowej ewakuacji w głąb Rosji. Aby zachęcić do wyjazdów, straszono mordami, gwałtami, rabunkami i innymi okrutnymi represjami, jakich miała rzekomo doznać z rąk Niemców miejscowa ludność prawosławna. Pod wpływem agitacji rodzinne strony opuściło ponad 3 miliony ludzi, w tym około 800 tysięcy mieszkańców guberni grodzieńskiej. Wracali (nie wszyscy) w latach 1918–1921.



 
do góry ↑
[ankieta w j.polskim] [ankieta українська] [ankieta english]
[fotografie do ankiety] [pliki do ankiety]
Ankieta українська
A. ОСНОВНІ ДАНІ
Б. ВІДОМОСТІ ПРО РОДИНУ І МІСЦЕВІСТЬ
В. ПЕРЕСЕЛЕННЯ
Г. НОВЕ МІСЦЕ
Д. КОНТАКТИ З УПA
Е. ДОДАТКОВА ІНФОРМАЦІЯ
Є. ДОДАТКОВА ІНФОРМАЦІЯ
 
A. ОСНОВНІ ДАНІ
1. Дата анкетування: 09.01.2011 2. Номер анкети: 0135
3. Прізвище, ім’я, по-батькові: Крат Павло
Дубровиця Мала,
повіт Біла Підляська, воєводство Люблін
Polska-Польща
4. Дата народження: 19.11.1929 5. Місце народження: Село Полоски, ґміна Піщац, повіт Біла Підляська, воєводство Люблін.
Б. ВІДОМОСТІ ПРО РОДИНУ І МІСЦЕВІСТЬ
1.1. Місце проживання до переселення: В селі Полоски, ґміна Піщац, повіт Біла Підляська, воєводство Люблін.
1.2. Місце проживання до переселення: ----------
2. Вік на момент переселення: 18 3. Віросповідання: Православне.
4. Кількість людей в родині на момент переселення: Тато, мама і я, син.
5. Скільки осіб лишилося: 0 6. Скільки осіб переселено: 3
7. Скільки осіб пропало безвісти: 0
8. Скільки осіб іншої національності жило в селі: Католикі - 20 родин, одна родина Жид. 9. Стан відносин з ними: Дуже добре, переважно родини мішані.
10. Опишіть залишений Вами маєток: На тамті часи в дуже доброму стані і дуже добре загосподароване.
В. ПЕРЕСЕЛЕННЯ
1. Коли Вас вивезли? 21 липня 1947 р., понеділок 2. Коли Вас привезли? 27 липня 1947 р. неділя, повіт Лобез
3.1. Маршрут переїзду: Заладовалися (завантажилися) в Хотилові. (Далі) Біла Підляська - Варшава - Насільск – Плоньск – Сєрпц – Торунь – Бидґощ – Щецінек - Лобез
3.2. Маршрут переїзду: ----------
4. Чи Ви знали куди їдете? Не знали.
5. Чи хто-небудь з Вашої родини повернувся в рідні сторони? Так, я з мамою, тільки не на своє господарство.
6.1. Речі які Ви привезли з собою (Релігійні)?: Ті святі образи з которими вивезли - з тими і приїхали.
6.2. Речі які Ви привезли з собою (Побутового вжитку)?: Переважно кухонні.
6.3. Речі які Ви привезли з собою (Речі особисті)?: одежа і постеля
6.4. Речі які Ви привезли з собою (Документи)?: про переселення і зізволення на приїхання (дозвіл на повернення).
6.5. Речі які Ви привезли з собою (Інші)?: ----------
7. Які з них збереглися? Усі документи переховую у себе вдома.
8. Чи могли б Ви передати їх (повністю або частково) для музею? Не знаю про які Вам документи ходить (ідеться).
9. Чи заховали Ви які-небудь предмети в місті звідки Вас вивезли? ----------
Г. НОВЕ МІСЦЕ
1. Куди Вас переселили? Województwo Szczecin, powiat Łobez, gmina Winniki, wieś Sarnikierz. (Воєводство Щецін, повіт Лобез, ґміна Віннікі, село Сарнікеж.)
2. Які умови Вам надали? Одні господарськи будинки на дві родини, землі було під достатком.
3. Яку картину Ви побачили на новому місці? Подвіря поросле кропивою на ріст людини, дахи діряви, в хаті не було вікон, а тільки дірки на вікна, в оборі щитова стіна вивалена. В середині дому не було дверей, печі порозбивані, підлоги позривані, скрізь потрібний (був) ремонт. Кожен ремонтував на кілько його ставало. Нам ніхто не помагав.
4. Чи зазнавали ви утисків на новому місці? Нас щодень МО (міліція) контролювала, як школярів вичитували, переписували. Але ніхто нами не цікавився, що нам є потрібно до ремонту або до життя. Тільки провокатори в порожніх будинках писали: „Sraj Bandero sraj, jak się dobrze wysrasz, to swój kraj odzyskasz”. (Сери Бандеро сери, як ся добре висереш, то Україну матимеш”.
5. Де і коли ви почали відвідувати церкву? В 1954 році була православна церква в Лобезі, 6 кілометрів до потяга.
6. Як склалася доля Ваших дітей та рідних? Бувало всяке, працюють мають свої хати, на православні свята мають вільни дні, живуть нормально.
7. Ваші діти знають українську мову?
7.1. Так - Де вивчили? Розуміти розуміють, но говорити не говорять. Їм не виходить. В дома я і жінка говорили по-українськи.
7.2. Ні - Чому? Dookoła mowa polska, w szkole, na ulicy, w pracy... (Довкола мова польська, в школі, на вулиці, на роботі...)
8. Ваші онуки знають українську мову? немає відповіді
8.1. Так - Де вивчили? Розуміти розуміють, бо коли приїдуть до дідуся, то я говорю по-українськи, а більше ніде тої мови не чують.
8.2. Ні - Чому? Dookoła mowa polska, w szkole, na ulicy, w pracy... (Довкола мова польська, в школі, на вулиці, на роботі...)
9. Чи є у Вас світлини нового місця? Ні.
Д. КОНТАКТИ З УПA
1.1. Чи в селі були криївки УПА? Ні.
1.2. Чи в селі були криївки УПА? ----------
2. Яке Ваше ставлення до УПА? Позитивне.
3.1 Я контактував з УПА: Ні.
3.2 Я був у складі УПА: Ні.
3.3 Я допомагав/сприяв УПА (добровільно): Ні.
3.4 Хтось з моєї родини був у складі УПА: Ні.
4. Чи мали Ви зброю у період перед переселенням? Ні.
5. Чи перебували Ви під арештом? Ні.
Е. ДОДАТКОВА ІНФОРМАЦІЯ
1. Звичаї втраченої батьківщини: Бо де я був були люди з Розточа, Поділля, Полісся та Підляшя, ми співали ті самі пісні, такі самі звичаї. Говорили по-українськи. А на військовій комісії ніхто не знав жодної мови, тільки польську. Наскільки були люди настрашені українцями.
2. Чи відвідували Ви свою батьківщину? Так, бо конче хотів вернути в свої сторони, бо там також когось вигнали, так як і мене. Не хочу чужого, задбав (про) своє і діти мої на свойому.
3. Чому ви не виїхали в Україну? Ojciec wracał z carskiej armii. Podczas rewolucji widział, co tam się działo. Matka była w „bieżeństwie” w Rosji, widziała co tam się robiło podczas rewolucji. Nie ma czego szukać. (Батько повертався з царської армії. Під час революції бачив, що там вироблялося. Мати була «у бігах» в Росії, бачила також, що там вироблялося під час революції. Не було там чого шукати.)
4. Що в житті було головне? Zdrowie, własny kąt i spokój. (Здоров’я, власна хата та спокій.)
5. Чому Вас переселили? Można różnie to uzasadnić. Polska zobowiązała się zagospodarować Ziemie Odzyskane, trzeba ludzi. Polska dla Polaków jednа narodowa, już przed wojną walczyli z Prawosławiem. Przed wojną prawosławny, to był wyzywany Komunistą. Za komuny był nacjonalistą, Banderowcem. Niepożądany. Po tyloletniej wojnie i wojennych zniszczeniach zamiast brać się za odbudowę tych zniszczeń, niszczyli dalej. Ludzi zniechęcili do pracy i te ludzie jeszcze na coś czekają? (Можна знаходити різні аргументи. Польща взяла зобов’язання обжити „відздобуті території” (колишні німецькі землі, які після ІІ світової війни було приєднано до Польщі - ФЖД), а отже потрібні були люди. Польща для поляків, національно єдина, вже до війни боролися проти православ’я. Перед війною православному давали ярлик комуніста, а після війни – націоналіста, бандерівця. Православний, був небажаною людиною. Після багаторічної війни та воєнної розрухи замість взятися за відбудову знищеного, вони продовжували нищити. Люди знеохотилися працювати і чого тут ще очікувати?)
Є. ДОДАТКОВА ІНФОРМАЦІЯ
1. Інше:
 
do góry ↑
[ankieta w j.polskim] [ankieta українська] [ankieta english]
[fotografie do ankiety] [pliki do ankiety]
Ankieta english
A. MAIN DETAILS
B. FAMILY & LOCATION DETAILS
C. RESETTLEMENT
D. THE NEW PLACE
E. CONTACTS WITH UPA
F. ADDITIONAL INFORMATION
G. INFORMATION
 
A. MAIN DETAILS
1. Application Date: 17.02.2011 2. Application Reference Number:
3. Surname, Name, Paternal Name: brak


4. Date of Birth: 17.02.1909 5. Place of Birth:
B. FAMILY & LOCATION DETAILS
1.1. Place of Residence before deportation:
1.2. Place of Residence before deportation (information):
2. Age at time of deportation: 3. Religion: dark
4. Number of family members at the time of deportation/ resettlement:
5. Number of family members left: 6. Number of family members deported:
7. Of which went missing:
8. Number of people of different nationalities resident in the village? 9. Inter-ethnic relations could be considered?
10. List your lost assets/property:
C. RESETTLEMENT
1. When were you deported? 2. When did you arrive?
3.1. Deportation Itinerary:
3.2. Deportation Itinerary (information):
4. Did you know where you were being deported to?
5. Have any of your relatives returned to your homeland?
6.1. What personal items did you take with you - Religious:
6.2. What personal items did you take with you - Household objects:
6.3. What personal items did you take with you - Personal belongings:
6.4. What personal items did you take with you - Documents:
6.5. What personal items did you take with you - Other:
7. Of these items, what is left?
8. Would you be prepared to donate these (in whole, or in part) to the museum?
9. Did you hide any of the items that you brought with you?
D. THE NEW PLACE
1. Where did they deport you to?
2. What amenities were you granted?
3. What did you see when you arrived at your new place of settlement?
4. Did you encounter any persecution?
5. Where & when did you start going to church?
6. How did your children fare?
7. Do your children know Ukrainian?
7.1. Yes - Where did they learn it?
7.2. No - Why?
8. Do your grandchildren know Ukrainian?
8.1. Yes - Where did they learn it?
8.2. No - Why?
9. Do you have photos of your new place of settlement/residence?
E. CONTACTS WITH UPA
1.1. Were there UPA bunkers in the village?
1.2. Were there UPA bunkers in the village (information)?
2. What is your view of UPA?
3.1 I contacted UPA:
3.2 I was part of UPA:
3.3 I helped/facilitated UPA (voluntarily):
3.4 Were any of your family in UPA?
4. Did you ever hold firearms before the period that you were deported?
5. Were you ever arrested?
F. ADDITIONAL INFORMATION
1. Lost customs/traditions of your homeland:
2. Have you visited your homeland?
3. Why did you not choose to live in Ukraine?
4. What was your priority in life?
5. Why were you deported/resettled?
G. INFORMATION
1. Information

 
do góry ↑
Fotografie
„Kliknij” na miniaturke by zobaczyc zdjęcia w galerii.


Na tę chwilę brak jest w bazie zdjęć
powiązanych z niniejszą ankietą.

 
do góry ↑
Wspomnienia


Na tę chwilę brak jest w naszej bazie wspomnień osoby, której ankieta dotyczy.

 
do góry ↑
Pliki


Na tę chwilę brak jest w bazie plików (filmowych, dźwiekowych, itp.)
powiązanych z niniejszą ankietą.

 
do góry ↑
VIDEO


Na tę chwilę brak jest w bazie plików (filmowych, dźwiekowych, itp.)
powiązanych z niniejszą ankietą.

„Człowiek pozbawiony korzeni, staje się tułaczem...”
„Людина, яку позбавили коренів стає світовим вигнанцем...”
„A person, who has had their roots taken away, becomes a banished exile...”

Home   |   FUNDACJIA   |   PROJEKTY   |   Z ŻYCIA FUNDACJI   |   PUBLICYSTYKA   |   NOWOŚCI   |   WSPARCIE   |   KONTAKT
Fundacja Losy Niezapomniane. Wszystkie prawa zastrzeżone. Copyright © 2009 - 2018

stat4u

Liczba odwiedzin:
Число заходжень:
827 258
Dziś:
Днесь:
381